Model 5: Pengajaran Alternatif

 

Muhaimi Suhaili

 

Pengenalan

Model Pengajaran Alternatif merupakan satu pendekatan pengajaran kolaboratif yang melibatkan dua orang guru memainkan peranan yang berbeza dalam satu sesi pengajaran dan pembelajaran (PdP). Dalam model ini, seorang guru bertanggungjawab mengajar kumpulan besar murid, manakala seorang lagi memberi bimbingan secara intensif kepada kumpulan kecil yang memerlukan sokongan tambahan, pengayaan atau pemulihan.

Pendekatan ini memberi peluang kepada guru untuk memenuhi keperluan pembelajaran murid yang pelbagai tanpa mengasingkan mereka daripada proses pembelajaran utama. Melalui pembahagian kumpulan yang fleksibel, setiap murid dapat menerima sokongan yang sesuai dengan tahap kebolehan dan keperluan masing-masing.

 

Pelaksanaan Model

Pelaksanaan Model Pengajaran Alternatif memerlukan perancangan yang teliti antara kedua-dua guru. Guru utama mengendalikan pengajaran kepada kumpulan besar dengan menyampaikan kandungan utama pembelajaran, manakala guru alternatif memberi perhatian khusus kepada sekumpulan murid yang memerlukan bimbingan tambahan atau aktiviti pengayaan.

Kumpulan kecil ini boleh dibentuk berdasarkan tahap penguasaan, minat, gaya pembelajaran atau keperluan tertentu. Semasa kumpulan besar mengikuti aktiviti utama, kumpulan kecil menerima sokongan yang lebih fokus melalui penerangan tambahan, aktiviti amali, perbincangan atau tugasan yang disesuaikan dengan tahap mereka.

 

Peranan Guru Utama

Guru utama bertanggungjawab menjelaskan objektif pembelajaran, menyampaikan kandungan utama serta membimbing perbincangan kelas. Guru juga membantu murid memahami konsep sumber cahaya semula jadi dan buatan, mengenal pasti fungsi sumber cahaya serta meneroka kepelbagaian mercu tanda yang terdapat di Malaysia dan seluruh dunia.

Selain itu, guru utama mengemukakan soalan yang mencabar pemikiran murid dan menggalakkan mereka berkongsi idea serta pengalaman berkaitan topik yang dipelajari.

 

Peranan Guru Alternatif

Guru alternatif pula memberi tumpuan kepada kumpulan kecil yang memerlukan sokongan tambahan atau pengayaan. Guru membimbing murid secara lebih dekat, memberi penjelasan langkah demi langkah dan membantu mereka melaksanakan aktiviti secara lebih terarah.

Dalam tema ini, guru alternatif boleh membimbing murid menghasilkan model mercu tanda, meneroka penggunaan bahan dan alat yang sesuai, atau menggunakan aplikasi digital bagi mempersembahkan hasil pembelajaran secara kreatif. Guru juga memantau tahap kefahaman dan keyakinan murid sepanjang aktiviti dijalankan.

Fokus Bantuan dan Pemerhatian

Sepanjang aktiviti berlangsung, guru boleh memberi perhatian kepada beberapa aspek utama seperti penguasaan konsep sumber cahaya, kefahaman tentang fungsi dan kepentingan mercu tanda, kebolehan mengikuti arahan, penggunaan bahan dan peralatan, serta tahap kreativiti dalam menghasilkan produk pembelajaran.

Guru juga boleh memerhatikan tahap keyakinan murid, interaksi dalam kumpulan dan keupayaan mereka mengaplikasikan pengetahuan yang dipelajari dalam tugasan yang diberikan.

 

Cadangan Aktiviti

Antara aktiviti yang sesuai dilaksanakan melalui Model Pengajaran Alternatif ialah:

• Mengenal pasti sumber cahaya semula jadi dan sumber cahaya buatan.
• Menghasilkan kraf cahaya menggunakan bahan yang sesuai.
• Membina model mercu tanda secara berkumpulan.
• Menggunakan gambar atau aplikasi digital untuk memperkenalkan mercu tanda dunia.
• Membentangkan hasil projek secara kreatif menggunakan media digital.

Aktiviti-aktiviti ini membolehkan murid belajar secara aktif, meneroka idea baharu dan menghubungkan pembelajaran dengan dunia sebenar.

 

Instrumen Pentaksiran

ntBagi menyokong pelaksanaan model ini, guru boleh menggunakan beberapa instrumen pentaksiran seperti senarai semak, catatan anekdot, lembaran kerja ringkas dan rekod bantuan murid. Instrumen ini membantu guru mengumpulkan eviden pembelajaran secara berterusan dan membuat pertimbangan profesional terhadap tahap penguasaan murid.

 

Kelebihan Model

Model Pengajaran Alternatif menawarkan pelbagai kelebihan dalam pengurusan bilik darjah dan pelaksanaan PdP. Antaranya ialah membolehkan bimbingan diberikan secara lebih tersasar kepada murid yang memerlukan bantuan tambahan tanpa menjejaskan pembelajaran kumpulan besar.

Selain itu, model ini membantu meningkatkan penglibatan murid, menyokong pelaksanaan aktiviti pemulihan dan pengayaan secara serentak serta memberi peluang kepada guru untuk memenuhi keperluan pembelajaran yang pelbagai. Murid juga berpeluang menerima perhatian yang lebih dekat dan membina keyakinan diri melalui sokongan yang berterusan.

 

Kesimpulan

Model Pengajaran Alternatif merupakan pendekatan pengajaran kolaboratif yang fleksibel dan berkesan dalam menangani kepelbagaian keperluan pembelajaran murid. Dengan pembahagian peranan yang jelas antara guru utama dan guru alternatif, proses pengajaran dapat dijalankan secara lebih responsif, inklusif dan berpusatkan murid. Pendekatan ini bukan sahaja membantu meningkatkan pencapaian akademik murid, malah menggalakkan perkembangan kreativiti, keyakinan diri dan kemahiran pembelajaran sepanjang hayat.